Od bezpieczeństwa do odporności. Nowe podejście do zarządzania kryzysowego w samorządach
W przypadku Jednostek Samorządu Terytorialnego coraz częściej nie wystarczy mówić wyłącznie o bezpieczeństwie. Kluczowym pojęciem staje się dziś odporność — rozumiana jako zdolność gminy, miasta czy powiatu do utrzymania najważniejszych usług dla mieszkańców także wtedy, gdy wystąpi awaria, cyberatak, powódź, kryzys energetyczny lub inne zdarzenie nadzwyczajne.
Jak podkreśla Radosław Frydrych, różnica pomiędzy bezpieczeństwem a odpornością może wydawać się niewielka, ale w praktyce oznacza zupełnie inne podejście do planowania inwestycji, procedur i rozwoju samorządów. Bezpieczeństwo koncentruje się przede wszystkim na zapobieganiu zagrożeniom. Odporność zakłada natomiast, że część incydentów prędzej czy później wystąpi. Dlatego najważniejsze pytanie nie brzmi już: „czy coś się wydarzy?”, ale: „kiedy to nastąpi i czy samorząd będzie w stanie skutecznie reagować oraz nadal świadczyć kluczowe usługi?”.
Rozsądne inwestycje zamiast pojedynczych zakupów
Jednym z największych wyzwań stojących dziś przed samorządami nie jest brak technologii, lecz konieczność racjonalnego wydatkowania środków. Przyszłość należy do rozwiązań, które jedną inwestycją odpowiadają na kilka potrzeb jednocześnie.
To istota podejścia „dual use” — czyli wykorzystania tych samych narzędzi zarówno w codziennym funkcjonowaniu samorządu, jak i w sytuacjach kryzysowych. Platformy tego typu każdego dnia wspierają zarządzanie infrastrukturą, obiektami czy usługami publicznymi, a w momencie zagrożenia mogą natychmiast stać się narzędziem zarządzania kryzysowego.
Dzięki temu technologia jest stale wykorzystywana, regularnie testowana i dobrze znana operatorom. Nie jest sprzętem ani oprogramowaniem, które czeka nieużywane na nadzwyczajne okoliczności. W takim modelu bezpieczeństwo przestaje być wyłącznie kosztem, a staje się elementem nowoczesnego zarządzania gminą.
ORION jako przykład praktycznego podejścia
Przykładem rozwiązania wpisującego się w tę filozofię jest ORION — platforma rozwijana przez Integrated Solutions i Orange. System integruje dane z wielu źródeł, takich jak czujniki infrastrukturalne, kamery, systemy techniczne czy urządzenia IoT, a następnie przekształca je w informacje wspierające podejmowanie decyzji.
Na co dzień ORION może wspierać zarządzanie obiektami i infrastrukturą. W sytuacji kryzysowej może natomiast pomóc centrom zarządzania, wspierać ocenę gotowości obiektów ochrony ludności oraz koordynację działań ratowniczych. To praktyczny przykład technologii, która jednocześnie zwiększa efektywność codziennego funkcjonowania samorządu i wzmacnia odporność państwa.
Technologia to nie wszystko
Budowanie gotowości operacyjnej struktur samorządowych nie może ograniczać się wyłącznie do zakupu nowych systemów. Równie ważne są kompetencje, procedury, regularne ćwiczenia oraz współpraca pomiędzy administracją, biznesem i służbami.
Nawet najlepsza technologia nie zastąpi przygotowanych ludzi. Może jednak znacząco zwiększyć szybkość działania, poprawić jakość podejmowanych decyzji i ułatwić koordynację w sytuacjach wymagających natychmiastowej reakcji.
Suwerenność technologiczna ma znaczenie
Coraz większą rolę w obszarze bezpieczeństwa i odporności odgrywa także suwerenność technologiczna. W wielu kluczowych obszarach warto stawiać na rozwiązania rozwijane w Polsce i Europie, ponieważ zwiększa to kontrolę nad infrastrukturą, ogranicza zależność od zewnętrznych dostawców i wzmacnia odporność całego systemu.
Dobrym przykładem takiego podejścia jest wykorzystanie Bielika — polskiego modelu sztucznej inteligencji — w systemie ORION. To pokazuje, że nowoczesne technologie mogą być rozwijane lokalnie i jednocześnie odpowiadać na realne potrzeby administracji publicznej.
Kierunek: zintegrowana odporność gmin
Najbliższe lata będą okresem przechodzenia od inwestowania w pojedyncze rozwiązania do budowania zintegrowanej odporności gmin. O sukcesie nie będzie decydowała liczba zakupionych urządzeń, lecz zdolność połączenia odpowiednio dobranej infrastruktury, kompetentnych ludzi i sprawdzonych procedur w jeden skutecznie działający system.
Odporność samorządów stanie się jednym z kluczowych elementów nowoczesnego zarządzania lokalnego — zarówno w codziennym funkcjonowaniu, jak i w sytuacjach kryzysowych.
Orange jest numerem 1 w Polsce w zakresie sieci – innowacyjnym dostawcą usług ICT i telekomunikacyjnych
z największą, najbardziej zaawansowaną technologicznie
i wielofunkcyjną infrastrukturą w kraju. Tworzy i wdraża pionierskie rozwiązania dla najnowszych trendów cyfryzacji, takich jak IoT, cyberbezpieczeństwo, strategia dostępu, marketing cyfrowy, e-commerce i wiele innych. Kompleksowe doświadczenie, bogate portfolio usług oraz kompetencje ukierunkowane na przyszłość sprawiają, że Orange jest partnerem wspierającym, doradzającym i dostarczającym nowoczesne i ergonomiczne rozwiązania. Współpracuje
z największymi markami, firmami i organizacjami
z różnychsektorów gospodarki.
Integrated Solutions (IS) należy do grona największych integratorów technologicznych w Polsce. Firma specjalizuje się w projektowaniu i dostarczaniu zaawansowanych usług ICT dla biznesu, instytucji publicznych i służb mundurowych. Realizuje projekty w zakresie infrastruktury IT, chmury, sieci, cyberbezpieczeństwa, sztucznej inteligencji, cyfrowego środowiska pracy i szeroko rozumianej cyfrowej transformacji.Dostarcza kompletne, odpowiednio skalowane
i gotowe do użycia rozwiązania, gwarantując najwyższy poziom bezpieczeństwa swoich wdrożeń.
Autor: Radosław Frydrych – Doradca Zarządu Integrated Solutions